X Niedziela Zwykła

            Pan Jezus spotyka Mateusza siedzącego w komorze celnej. Słowa „celnik”, „komornik” kojarzą się z komórka i celą. Mateusz jest uwięziony w rachunkach, słupkach i sakiewkach. Ta niewola to jest słona cena jaka płaci za to, że za jego plecami stoją dwie potężne siły tego świata: Rzym – najpotężniejsze państwo na świecie oraz pieniądz, który w opinii pewnych ludzi rządzi światem. Siły tego świata zawsze działają na zasadzie cyrografów, a więc ofiarują swoje powiedzmy „wsparcie” w zamian za całkowite zniewolenie. Słowo Pana Jezusa jest tak mocne, że zrywa te złote łańcuchy i wyzwala Mateusza ze złotej klatki, w której siedział i tkwił. Mateusz powstał i poszedł za Jezusem. W oryginale słowo „powstał” jest zapisane jako greckie anastas. Ono oznacza nie tylko powstanie, ale i przebudzenia (stąd lekarz, który wybudza to anestezjolog). Ale słowo to oznacza w Ewangelii przede wszystkim „zmartwychwstanie”. Wyzwolenie Mateusza z komórki celnej było jego duchowym zmartwychwstaniem do nowego życia. Oto człowiek, który do tej pory był nastawiony na zbieranie teraz wydaje ucztę i zaprasza wielu. Można powiedzieć, że przestawił się na dzielenie i dawanie.

            Faryzeusze wystraszyli się mocy słowa Pana Jezusa. Oni tez byli więźniami pewnych układów z władzą i pieniędzy. Widząc to nagłe nawrócenie wystraszyli się do tego stopnia, że na uczcie u Mateusza, choć był tam Pan Jezus, oni ukradkiem szeptali do Jego uczniów: „Czemu wasz Nauczyciel jada z celnikami i grzesznikami?” Czy nie prościej – zauważa ks. Węgrzyniak – było zapytać samego Pana Jezusa? Nie, bo Jego słowo mogłoby pozrywać złote łańcuchy także i u faryzeuszy, a im było dobrze w tych łańcuchach.

Pamiętamy być może beatyfikację bł. ks. Popiełuszki. Była na niej obecna jeszcze jego mama. Po uroczystości lewicowy dziennikarz przeprowadzał z nią wywiad, a wiemy, że była prostą i starszą już kobietą. Dziennikarz pytał, czy dobrze jest mieć błogosławionego syna, czy można w ten sposób „załatwić” sobie jakąś łaskę z nieba przez wstawiennictwo syna. Na co pani Marianna Popiełuszko powiedziała: „Niech pan sam spróbuje”, a dziennikarz się zmieszał. Dzisiejsi nieprzyjaciele Boga działają podobnie jak ówcześni faryzeusze. Jeśli masz człowieku jakiś problem z Bogiem, Jego przykazaniami, Jego wyrokami itp. to czemu zwracasz się z pretensjami do wierzących czy do kapłanów. Dokładnie tak robili faryzeusze – mając problem z Chrystusem atakowali Jego uczniów. Przecież Pan Jezus zmartwychwstał i żyje do dziś. Można z Nim bardzo łatwo, choć nie szybko porozmawiać przez modlitwę i uzyskać wszelkie odpowiedzi na wszelkie wątpliwości. Tymczasem pozycja sceptyka zdaje się być wygodna. Przeciwnicy Boga nie boją się dzisiaj pytań. Oni boją się odpowiedzi. Nie chcą usłyszeć Bożego Słowa bo ono uwalnia i rozwiązuje problemy. A kiedy nie ma problemów, to nie ma na kogo i na co zrzucić odpowiedzialności za porażki lub brak dobrych uczynków. Pod pewnymi względami niewola własnych „komórek” i „cel” oraz pozycja oskarżyciela są wygodne, ale taka wygoda jest w gruncie rzeczy martwotą. Trzeba powstać z martwych za życia podobnie jak nawrócony celnik Mateusz.

Pan Jezus przywołuje słowa proroka Ozeasza: „Miłości pragnę, nie krwawej ofiary”. Ofiara może być gestem szczerym lub pustym – obie wyglądają tak samo. Ale Pana Boga nie da się oszukać. Pana Jezusa nie interesuje martwy gest, ale żywa postawa miłości. Jego słowo jest zdolne do tego, by dosięgnąć najgłębszych pokładów serca człowieka. To jest uzdrowienie, o którym naucza Pan Jezus.

Zesłanie Ducha Świętego

            Podczas jednej z pielgrzymek św. Jana Pawła II do Polski zdarzyło się, że papież zachorował. Nie odprawiał Mszy św. w Krakowie, choć zgromadziły się tłumy. Podobnie było z oczekującymi w Gliwicach. Ogłoszono, że papieża nie będzie a ludzie zaczęli się rozchodzić. Byli jednak tacy, którzy czekali i papież ich nie zawiódł. Kiedy tylko poczuł się lepiej kazał zawieźć się helikopterem do Gliwic i spotkał się z wiernymi w parku. Spotkanie to miało charakter serdeczny i przyjacielski, a wielu ludzi mogło podejść do papieża blisko. Jest to przykład spotkania, na które wielu czekało. Dzień Pięćdziesiątnicy był świętem także w Starym Testamencie. Tłumy ludzi były zgromadzone w Jerozolimie – Mieście Świętym. Przybyli na to święto do miasta pobożni ludzie z całego ówczesnego świata. Przybyli, ale nie spotkali się z Bogiem, choć pełno było wtedy modlitw, ofiar i ofiarnych uczt. Bezpośredniego, bliskiego spotkania nie było. Dlaczego nie było? Dlatego, że pięćdziesiąt dni temu oni sami wyrzucili swojego Boga za mury miasta i ukrzyżowali. Nie tylko wyrzucili Go za mury, ale także na zupełny margines – śmierć na krzyżu zarezerwowana była tylko dla przeklętych. Golgota była nie tylko za granicami Jeruzalem, ale w ogóle za granicami Narodu Wybranego. Apostołowie i Maryja nie byli w świątyni zbudowanej przez Heroda na ludzkiej krzywdzie i okupowanej przez faryzeuszów i saduceuszów. Oni czekali na swoje osobiste spotkanie z Bogiem w innym miejscu – tam, gdzie spotykali Chrystusa i tam, gdzie On kazał im być i czuwać w oczekiwaniu spełnienia obietnicy. Często najważniejsze spotkania odbywają się nie tam, gdzie pędzą wszyscy gnani psychologią tłumu, ale tam, gdzie czekają wierni, którzy dobrze usłyszeli i zrozumieli gdzie i na Kogo mają czekać.

            Pan Jezus obiecał im moc Ducha Świętego: „którym odpuścicie grzechy są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane”. Odpuszczanie grzechów i przeznaczanie do nagrody oraz zatrzymywanie ich do kary to przecież sąd Boży nad ludzkością. Duch Święty dał Apostołom prawdziwie Bożą moc. Apostołowie oczywiście zdawali sobie sprawę z tego, że ci, którzy wyrzucili ich Mistrza za miasto i ukrzyżowali, teraz poszukiwali także Jego uczniów. Arcykapłani i faryzeusze nie darowali nie tylko Panu Jezusowi, ale też Jego wspólnocie. Wiadomo było, że będą ją zwalczać i prześladować. Posiadanie w rękach mocy sądzenia od Boga dawało uczniom możliwość walki z prześladowcami, policzenia się z nimi, wyrównania rachunków. Mieli prawo i możliwość całkiem odwrócić się od Narodu Wybranego, który już ich wcześniej wykluczył i skreślił. Ale Apostołowie w chwili Zesłania Ducha Świętego odzywają się właśnie do swoich potencjalnych wrogów. Przez ich usta i głoszenie Ewangelii Bóg chce się pojednać z Narodem, chce wybaczyć i odnowić swój Lud. Po tym poznaje się Ducha Świętego, że jest to Duch Bożego Miłosierdzia. Jest to Duch Przebaczenia i kolejnej szansy. Gdyby Kościół był organizacją czysto ludzką od razu zamykałby drzwi na wrogów – jak robili to Apostołowie przed Zesłaniem Ducha Świętego. Wspólnota Boża zaczyna od przebaczenia i otwarcia drzwi nawet na niedawnych wrogów. Moc wrogości ma być pokonana mocą miłości.

            Nie byłoby chwalebnego Zesłania Ducha Świętego, gdyby nie było bolesnej męki Zbawiciela. To z Jego przebitego boku wypłynęła krew i woda. To On umęczony na krzyżu oddał Ducha. Powiew Ducha Świętego, który o mało nie rozwalił budynku to ostatnie tchnienie Chrystusa na krzyżu, które nabrało siły i Bożego rozpędu zdolnego do stworzenia nowego świata.

            W dzisiejszą uroczystość Bóg objawia człowiekowi pewną część swojej tajemnicy, oczywiście na tyle, na ile człowiek może zrozumieć. A człowiek może zrozumieć przede wszystkim jedno: nie tyle majestat Boga, co własna słabość i zależność od Stwórcy. Im szybciej zrozumie, że jest niczym w porównaniu do Bożego Majestatu tym lepiej dla człowieka. Anegdota na początek: W jednej z komedii Stanisława Barei „Co mi zrobisz jak mnie złapiesz” dyrektor zadaje swojemu zastępcy pytanie o wykonanie planu. Ten odpowiada zaraz, że wszystko zostało wykonane w 95%. Kiedy dyrektor patrzy poważnie i każe mówić prawdę, zastępca odpowiada: „Tak naprawdę, to kto to może wiedzieć?” Właśnie w tamtym systemie wszystko tak działało, że za piękna fasadą krył się opłakany stan faktyczny. Znajdujemy na ten temat pouczający przykłady w Biblii. Król Nabuchodonozor w pewnym momencie swojego panowania podbił liczne państwa, także Królestwo Judy i w swojej pysze wynosił się nad samego Boga. Padł wtedy nagle porażony jakąś dziwna chorobą, która na jakiś czas odebrała mu rozum i obnażyła całą nędzę jego słabego człowieczeństwa, gdy w zachowaniu niewiele różnił się od zwierzęcia. W Apokalipsie Duch Boży mówi do Kościoła w Laodycei. Przestrzega tę wspólnotę, bo wydaje im się, że są wspaniali i bogaci przed Bogiem, gdy tymczasem w oczach Bożych są biedni i nadzy, bo pokładają ufność w rzeczach doczesnych, a nie w prawdziwym, duchowym bogactwie. Podobnie rzecz się ma z człowiekiem i Pan Bóg dzisiaj objawia taki „raport o stanie człowieczeństwa”. Sam Nikodem, który dzisiaj rozmawia z Panem Jezusem w dzień jest bogatym i znaczącym Faryzeuszem, uczonym w piśmie i nauczycielem. Tymczasem w nocy jest poszukującym zalęknionym człowiekiem, który zdaje się nie rozumieć podstaw wiary i prawdy o człowieczeństwie.

            Pan Jezus przedstawia tę prawdę o stanie człowieka tak: „kto wierzy w Niego [tzn. w Syna Bożego] nie podlega potępieniu, a kto nie wierzy już został potępiony”. Trzeba więc spojrzeć prawdzie w oczy: stan człowieka u samego początku, z samej natury jest taki, że jest on skazany na zagładę. Wielu w tym miejscu „oburza się” na Boga, dlaczego stworzył nas jako „potomstwo z natury zasługujące na śmierć”. Ale popatrzmy nawet na zwykłe ludzkie życie. Kiedy się rodzimy jesteśmy całkowicie zdani na łaskę rodziców i opiekunów, a z natury – pozbawieni opieki – jesteśmy skazani na zagładę. Nikogo ten stan nie oburza ani nie obraża, bo wiemy, że dziecko powinno liczyć na matkę a w cywilizowanych krajach także na opiekę medyczna od samego urodzenia. Jest to także naturalne zachowanie dla ludzkiego gatunku. Tak samo dzieje się w sferze duchowej. Od samego urodzenia możemy liczyć na opiekę Bożą i Bóg robi wszystko, żeby nas uratować od zagłady: spieszy z pomocą jak matka narodzonemu dziecku, bo wie, że bez Niego zginęlibyśmy marnie.

Wielu mądrych ludzi wierzyło w Boga. Ale w ich mniemaniu Bóg był zawsze tylko dla siebie. Epikur twierdził, że zajmowanie się sprawami ludzi zakłócałoby niebiański spokój Boga a Arystoteles uważał, że Bóg jest czystą myślą, która myśli o samej sobie. Prawdziwy Bóg objawiał się inaczej: Bóg (Ojciec) umiłował (Miłość Boża to Duch Święty) świat i dał swego Syna (Syn Boży). Bóg w Trójcy Jedyny to Bóg zaangażowany w losy świata i człowieka. Bóg w Trójcy Świętej jest zarazem jak Ojciec i Matka dla słabego człowieka, który przychodzi na świat. Wiara w takiego Boga jest kluczem do zbawienia.

Wniebowstąpienie Pańskie

            Pan Jezus nieprzypadkowo wybrał Górę Oliwną na miejsce swojego tryumfu. Góra Oliwna była symbolem upokorzenia Króla Dawida, który wychodził z Jerozolimy poniżany i obrzucany obelgami, a wrócił tam jako zwycięzca. Zapowiadał w ten sposób mękę i powrót Chrystusa. Prorok Zachariasz zapowiadał, że Mesjasz ma zstąpić na Górę Oliwną tak mocno, że skała się otworzy, a zmarli powstaną. Z tego powodu żydowska wspólnota jerozolimska umieściła swój najważniejszy cmentarz na stoku Góry Oliwnej. Z Góry oliwnej ku Jerozolimie zjeżdżał na osiołku Pan Jezus w czasie Niedzieli Palmowej. Na Górze Oliwnej Pan Jezus zapłakał nad świętym miastem, bo nie rozpoznało czasu swojego nawiedzenia. Na tej samej Górze Pan Jezus wygłosił przestrogę w kierunku Jerozolimy, że nie zostanie z niej kamień na kamieniu gdy otocza ją wojska. Tam też Pan Jezus nauczył swoich uczniów Modlitwy Pańskiej – Ojcze Nasz. I tam u stóp góry był Ogrójec, gdzie Pan Jezus modlił się przed śmiercią. Wiele życiowych dróg Pana Jezusa tych przyjemnych i tych przykrych przecinało się na Górze Oliwnej to było Jego umiłowane miejsce, na to miejsce wskazał też Judasz. Dzisiaj i nas Pan Jezus zaprasza na Górę Oliwną – każdego i każda z nas, obojętnie czy dziś mamy czas radości czy trwogi konania. Z góry jest zawsze bliżej do nieba.

Jedenastu uczniów poszło na Górę Oliwną, tam gdzie Pan Jezus im polecił i miało tam miejsce objawienie Zmartwychwstałego Pana. Jedenastu Apostołów to nie jest pełna liczba – brakowało nieżyjącego już wtedy Judasza. Jeśli oni mają być początkiem Kościoła, czyli Mistycznego i żywego Ciała Chrystusa na ziemi, to Mistyczne ciało nosi na sobie ranę – brak spowodowany przez zdrajcę. Młody Kościół widzi Chrystusa objawiającego się w ciele, które też nosi na sobie rany – stygmaty. Można powiedzieć, że tam wtedy na Górze Oliwnej młody Kościół – mistyczne Ciało Chrystusa stanęło przed lustrem i zobaczyło, że jest Ciałem Chrystusa Zmartwychwstałego a Pan Jezus zobaczył swoje własne odbicie cielesne w tej małej wspólnocie. Od tej chwili Pan Jezus miał już wstąpić do nieba i nie pokazywać się wszystkim w cielesnej postaci. Miejsce Jego ciała uwielbionego zajmuje na świecie Ciało Mistyczne, czyli Kościół. Na Górze Oliwnej jeszcze nie ma w Kościele Bożego życia – Ewangelista Mateusz Apostoł, który osobiście tam był zanotował, że niektórzy wątpili. Wątpliwości rodzą się w głębinach duszy człowieka. Czy człowiek może mieć wgląd w dusze przyjaciół, czy może pisał o własnych wątpliwościach? Życie miało wstąpić we wspólnotę Kościoła wraz z zesłaniem Ducha Świętego. Duch Święty jest Duszą Kościoła, tchniętą w Jego ciało i ożywiającą, podobnie jak nasze dusze ożywiają każdego i każdą z nas do momentu śmierci. Podobne wątpliwości mogą rodzić się także w naszych sercach. Zapytano kiedyś pewnego reżysera horrorów, dlaczego realizuje tak straszne i przykre w odbiorze filmy? On odpowiedział, że chce pokazać wszystkim, że „zło nigdzie się nie wybiera”. Dzisiaj Pan Jezus objawił się Apostołom już jako mieszkaniec nieba. Świadczy o tym pokłon, który Mu oddali. W Ewangelii pokłon pojawia się tylko wtedy, kiedy człowiek doświadczy jakoś mocy Bożej. Musiało to być Objawienie na miarę Przemienienia, Objawienie, które rzuciło uczniów na twarze. To Objawienie pokazało, ze to Pan Jezus już nigdzie się nie wybiera, Jemu dana jest władza na niebie i na ziemi, a zło ostatecznie jest skazane na wygnanie ze świata i miejsca dla niego nie będzie. Tej prawdy mają uczyć Apostołowie, a w domyśle także i my, bo przecież jedenastu ludzi nie obejdzie za swojego życia całej ziemi.